In de vorige hoofdstukken heeft u kunnen zien hoe aandelen, forex en grondstoffen functioneren. Echter komt er meer bij kijken, als het gaat om futures en opties, die we in dit hoofdstuk zullen behandelen. Dit zijn namelijk instrumenten, waarmee u op een termijncontractbasis, kunt handelen in indices, aandelen etc.
En tot slot hebben we de trackers, het laatste effect die we met u zullen behandelen.


Futures


Een future is een op de beurs verhandelbare termijncontract. Kopen en verkoper gaan met elkaar een prijsafspraak aan over een levering van effecten in de toekomst. Futures zijn doordeweeks iedere dag verhandelbaar. Er zijn futures op verschillende grondstoffen, aandelen, obligaties, valuta's en indices.

De voordelen van futures:

- Futures zijn goedkoop, gezien de positie die u kunt innemen
- Markt is liquide en de spreads zijn zeer klein
- U kunt positie nemen in diverse buitenlandse markten
- Futures kennen ruime handelstijden, als voorbeeld de AEX-index, verhandelbaar van 08.00 t/m 22.00

De 'FTI' is de bekendste Nederlandse future. Deze future heeft de AEX-index als effect. De contractgrootte is 200 keer de AEX-index. Bij een index-stand van 370 punten is de positie in de markt, ook wel exposure genoemd, 200 x 370 = €74000. 

Het innemen van deze soort positie kost geen geld maar u moet wel een waarborgsom (margin) betalen die voorgeschreven is door de AEX, deze dient als zekerheid zodat u uw contractverplichtingen nakomt. De waarborgsom krijgt u terug bij verkoop van de future, of bij het einde van de looptijd. De hoogte van deze waarborgsom ligt aan de beweeglijkheid van het onderliggende effect, bij de AEX schommelt deze tussen de 5000 en 7000 euro. Echter is het zonde om dit kapitaal te laten liggen want het is toegestaan om dit in obligaties en aandelen te investeren. Zo verdiend u een extra graantje mee, aan de margin die u toch al moet aanhouden voor deze future.

De prijzen van de meeste financiële futures, zoals indexfutures, komen tot stand d.m.v. de arbitrage principe. Deze houdt in:

Huidige koers onderliggende waarde + de aanhoudkosten van de onderliggende waarde - dividend. Dus als we ervan uitgaan dat de huidige koers van de AEX-index 370 is en de aanhoudpremie €0,50 bedraagt, zonder te behalen dividend, dan is de futureprijs 370 + 0,50 - 0 = €370,50.

Als u de FTI-future koopt met een onderliggende koerswaarde van 370, dan betaalt u dus €370,50. U verdient met iedere stijgende punt €200 want de contractgrootte is x200. U heeft een positie ingenomen van 200 keer groter dan de koerswaarde van het onderliggende effect.

Een future wordt dagelijks uitbetaald. Voorbeeld:

 Maandag
 + 3 punten
 U ontvangt die dag 3 x 200 = €600
 Dinsdag
 + 2 punten
 U ontvangt die dag 2 x 200 = €400
 Woensdag
 + 1,5 punten
 U ontvangt die dag 1,5 x 200 = €300
 Donderdag
 - 2,5 punten
 U verliest die dag 2,5 x 200 = €500
 Vrijdag
 + 1 punt
 U ontvangt die dag 1 x 200 = €200


Als de AEX-index van 370 naar 371 punten gaat, ontvangt u dus €200 omdat deze één punt geklommen is. U krijgt elke doordeweekse dag uitbetaald. Dit houdt aan tot het einde van de looptijd. Als u de future niet verkoopt dan heeft u dus ook de laatste betaling aan het einde van dezelfde looptijd. Dit wordt ook wel de 'final settlement' of de 'fixing' genoemd. Deze wordt bepaald door de 31 tikken tussen 15:30 en 16:00, op de expiratiedatum. Hierbij worden de koersen genomen op 31 momenten tussen deze twee tijdstippen, hiervan wordt het gemiddelde uitgerekend.


Opties


Nu we de futures met u behandeld hebben zullen de 'opties' bekend in de oren gaan klinken. Net als bij de futures geeft een optie kopen of uitschrijven het recht of plicht een effect te kopen of te verkopen tegen een vooraf vastgestelde prijs (uitoefenprijs). Er zijn twee soorten opties, de call-optie en de put-optie. Bij een call-optie heeft u het recht om een effect tegen een vooraf bepaalde prijs te kopen, en bij de put-optie heeft u het recht om effecten tegen een bepaalde prijs te verkopen.
Een optiecontract gaat per 100 aandelen of 100 maal de index. U heeft dus het recht om 100 aandelen of 100 posities in een index te kopen voor de vastgestelde prijs. Elke optie heeft een looptijd, het einde van de looptijd wordt 'expiratie' genoemd. Dit is vrijwel altijd de 3de vrijdag van de maand waarin de optie afloopt. U kunt elke dag doordeweeks tot 16:00 in index-opties handelen en doordeweeks tot 17:30 in aandelenopties. Er zijn uitzonderingen zoals de dag- en weekopties op de AEX-index, deze sluiten later. Echter hebben de opties vaak een looptijd van 3, 6 of 9 maanden.

Als u gaat handelen in opties betaalt u een premie, de optiepremie. Deze betaalt u omdat u een prijsafspraak aangaat die vaststaat. Dit is vaak maar een kleine percentage van de uitoefenprijs. De hoogte van de premie wordt bepaald door factoren zoals:

- Koers van het effect
- Uitoefenprijs optie
- Beweeglijkheid van de koers
- Dividend die het aandeel uitkeert
- Looptijd van de optie

De uitoefenprijs is de prijs die vooraf is vastgesteld, waarvoor u de betreffende effecten in de toekomst voor kunt kopen/verkopen. Dus als uw call-optie een uitoefenprijs heeft van €10 met een premie van €0,50 en de koers in de toekomst stijgt naar €14, dan houdt het in dat u de betreffende effecten voor €10 per stuk kunt kopen ongeacht de koers van €14. Als u de effecten verkoopt verdient u €3,50 winst per effect, u gaat bij opties standaard een positie van 100 effecten aan, dat betekent dat u €350 winst heeft gemaakt. Vanwege de €0,50 premiekosten maakt u dus geen €4 maar €3,50 winst per effect, omdat uw kosten in totaal €10 (effectprijs) + €0,50 (premie)= €10,50 bedragen. De premie trekken we later eraf. 

Voorbeeld call-optie:

(Huidige koers)         (Uitoefenprijs)
       €14            -          €10         = €4 bruto-winst per effect

€4 x 100 = €400 totale bruto-winst, u heeft €0,50 premie per effect betaald, dit is dus €0,50 x 100 = €50. Uw netto-winst is dus €400 - €50 = €350.

Als de koers op de €10 gebleven zou zijn, zou u €0,50 x 100 = €50 verlies hebben gemaakt omdat u de optiepremie vooraf moest betalen. En gezien de uitoefenprijs ook €10 is, maakt u geen winst op de effecten, maar verlies door de van te voren betaalde premie. In de grafiek ziet u dit terugkomen:




U staat pas break-even (zonder winst en verlies) bij een koers van €10,50. U ziet dat het verlies constant blijft, dit is de premie die u moet betalen. Naarmate de koers omlaag gaat blijft dit verlies constant omdat u bij een uitoefenprijs van €10, logisch gezien, geen effecten zult kopen bij lagere koersen . Dit mag, omdat u bij een call-optie geen koopPLICHT heeft, u heeft een koopRECHT. U mag kopen. Het verlies van de optiepremie (€0,50 x 100) moet u helaas wel incasseren.

Put-opties werken precies het tegenovergestelde van call-opties. Bij een call-optie hoopt u dat de koers stijgt zodat u winst kunt maken op elke euro die de koers gestegen is, boven de uitoefenprijs. Bij een put-optie is het doel juist dat de koers daalt, omdat u het recht heeft om te verkopen tegen de uitoefenprijs. Als u de effecten voor een lagere prijs koopt dan de uitoefenprijs (verkoopprijs), waarvoor u de effecten kunt verkopen, dan maakt u winst. U koopt voor een lagere prijs in, dan voor de prijs waarmee u ze kunt verkopen volgens het contract. U gaat als het ware short op een optie. Voorbeeld:

U koopt een put-optie met een uitoefenprijs van €10. De premie die u betaald voor deze optie bedraagt €0,50. De koers daalt naar €6, dit is de prijs waarvoor u de effecten koopt.




    (Uitoefenprijs)          (Huidige koers)        
           €10           -            €6          = €4 bruto-winst per effect

€4 x 100 = €400 totale bruto-winst, u heeft €0,50 premie per effect betaald, dit is dus €0,50 x 100 = €50. Uw netto-winst is dus €400 - €50 = €350.

Zoals bij call-opties, gaat het hier om 100 maal het effect. De koers is dus gedaald, u koopt in voor €600, u heeft het recht om 100 aandelen te verkopen voor €10 per stuk wat u €1000 opbrengt. Deze €1000 minus de €600 inkoopkosten en €50 premie brengt u op een winst van €350.


Indices


Indices vertegenwoordigen een aantal onderliggende waardes van bedrijven in dezelfde land, naast deze market-indices zijn er ook grondstofindices die grondstoffen afkomstig uit één land of regio vertegenwoordigen. Als de koers van een bedrijf of grondstof in de desbetreffende index daalt dan heeft dit minder effect op de index waarin u belegt. Dit zou anders zijn als u in het aandeel van het bedrijf zelf belegt zou hebben. En als kers op de taart, een index kan niet failliet gaan omdat het onwaarschijnlijk is dat elk bedrijf in de index failliet zou gaan. Omdat deze niet beter probeert te presteren dan de markt, blijft het rendement stabiel en aan de wat lagere kant. Echter kunt u er veel aan verdienen door middel van een hefboom die sommige brokers aanbieden, zoals u weet gaat u hiermee een grotere positie aan waardoor uw winst ook groter uitpakt. De kosten van het aangaan van zo'n positie zijn redelijk goedkoop vergeleken met andere effecten. En als extratje keren indices die bedrijven als onderliggende waarde hebben, zoals de AEX-index, 1 of meerdere keren per jaar dividend uit omdat zij net als de aandeelhouders van de bedrijven er ook recht op hebben.

De belangrijkste market-indices zijn:

- AEX 25 (Nederland)
- DAX 30 (Duitsland)
- CAC 40 (Frankrijk)
- FTSE 100 (Engeland)
- Dow Jones 30 (VS)
- NASDAQ 100 (VS)
- S&P 500 (VS)

Deze market-indices hebben de meest verhandelde aandelen als onderliggende waarde, de AEX heeft de 25 meest verhandelde aandelen en de DAX de 30 meest verhandelde aandelen enzovoort. Op de market-indices kunt u ook zonder gebruik te maken van een tracker, een positie aangaan.
Op grondstofindices moet u via een tracker uw positie in de markt nemen. Dit wordt naderhand met u behandeld.

Zoals elk effect kunt u dus ook op een index long en short gaan. Wij zijn long gegaan met €3000 op de AEX en €1000 op de DAX en hebben beide posities na 3 à 3,5 uur gesloten, allebei met een hefboom van 1:200 zoals u kunt zien (€3000 x 200= €700.000 en €1000 x 200 = €200.000). In hoofdstuk 5 meer over de indicatoren waarom en wanneer u een positie aan moet gaan maar voor nu ons resultaat:

Klik voor vergroting op afbeelding


Een rendement van ruim 66% op de AEX-index en ruim 50% op de DAX-index wat een totaal rendement geeft van 62,5% in maar 3 uur!


Trackers


De allerlaatste effect die we met u zullen behandelen zijn de 'trackers', ook wel ETF (Exchange-Traded Funds) genoemd. Een tracker is een instrument die een index volgt, waardoor deze net als market-indices wordt gezien als een redelijk veilige manier van beleggen. Naast market-indices zijn er ETF-indices die ook een bepaald soort aandelen volgen. Dit kan met betrekking hebben tot een bedrijfstak of regio. Een voorbeeld hiervan zijn de 'iShares', deze volgen een bepaalde index van een bepaalde groep bedrijven.

Hieronder vindt u een deel van de ETF-indices:

Klik voor vergroting op afbeelding


Er zijn ook trackers die grondstoffen als onderliggende waarde hebben. De grondstoffen waar het meest in wordt belegt (en dus bewegelijk zijn) zijn olie, aardgas, goud en zilver. Men belegt voornamelijk op lange termijn als het gaat om dit soort trackers, vanwege de maar weinig te behalen rendement op korte termijn. Echter is het beleggen in zilver en goud erg in de trek omdat de waarde van deze grondstoffen stabiel blijven in een economische crisis. Door schaarste en aanhoudende vraag zijn grondstoffen erg winstgevend, door de schommelingen die er ontstaan valt hieruit uw rendement te pakken door tijdig in te spelen.

Ons is opgevallen dat zowel goud als de GBS Gold-index de laatste tijd in een uptrend (beweegt zich gemiddeld omhoog) zitten en hebben dus de GBS Gold(Engelse goudindex)-tracker gekocht met beiden €2000 inleg:

Klik voor vergroting op afbeelding


We hebben in een kleine 2 uur ruim €400 winst op beide posities geboekt. U ziet dus dat deze winstgevend kunnen zijn zolang u maar op het juiste moment inspeelt. De schaarste en continue vraag die schommelingen veroorzaken, de combinatie met het hefboomeffect maken grondstof-trackers erg populair bij vooral beginnende beleggers.


Klik hier voor hoofdstuk 5



Navigeer
1. Begrippenlijst
2. Aandelen en CFD's
3. Forex en grondstoffen
4. Futures, opties, indices en trackers
5. Beleggen in de praktijk en strategieën

Leren beleggen

Live koersen

Wereldtijden

 New York

 London

 Paris

 Tokyo

 Beijing

 Sydney