Redactie ABM Financial News - Maandag 30 januari 2017, 18:16 uur

De Nederlandse economie staat er nog beter voor dan tot voor kort gedacht, mede dankzij een snel verbeterende arbeidsmarkt, die hoop biedt op meer loonstijgingen. Dit meldde De Nederlandsche Bank maandag in zijn nieuwste economische ramingen.

"De vijf jaar malaise na de financiële crisis van 2008 is de Nederlandse economie in 2016 "overtuigend voorbij", zei chef-econoom Job Swank van DNB in een toelichting op de ramingen. De consumptie doet sinds 2015 weer "volop" mee, terwijl ook de bedrijfsinvesteringen en met name de investeringen in woningen, sterk in de lift zitten.

De werkgelegenheid blijft toenemen, terwijl de werkloosheid naar verwachting zal dalen van 6,9 procent in 2015 tot 5,3 procent in 2018. Vorig jaar kwam het werkloosheidspercentage uit op 6,0 procent.

Inflatie
Op basis van het stijgend aantal uitzenduren en het dalende aantal ontslagaanvragen zou de arbeidsmarkt zich zelfs nog positiever kunnen ontwikkelen dan het rekenmodel van DNB voorspelt, zei Swank. In dat geval zou de krappere arbeidsmarkt leiden tot sneller stijgende lonen. Dat is weer noodzakelijk om de inflatie dichterbij de ECB-doelstelling van 2 procent te brengen.

Swank merkte op dat het zelfs bij de huidige stand van de Nederlandse economie, die hij zeer goed noemt, "erg lang" zal duren voordat het economische model uitkomt bij een inflatie van 2 procent.

Vooralsnog voorziet DNB een inflatie van 1,4 procent in 2017 en 1,3 procent in 2018. Dat is al wel een stuk hoger is dan de afgelopen jaren, toen de inflatie niet boven 0,2 procent uitkwam. Maar het blijft ruim onder de ECB-doelstelling.

Het streven naar een duurzame inflatie van 2 procent, om de hoge schulden in de eurozone te laten verdampen, is de voornaamste reden van de Europese Centrale Bank om de financiële markten te blijven stimuleren door massaal obligaties op te kopen.

DNB-econoom Swank denkt dat het bereiken van dat inflatiedoel niet per se nodig is voor de Nederlandse economie. "Ik zou er niet wakker van liggen als de inflatie rond 1,5 procent blijft hangen", zei hij. Het belangrijkste is volgens Swank dat het ruime monetaire beleid van de ECB het gevaar van deflatie heeft afgewend. Een hogere inflatie, die ook richting 3 procent kan gaan, zou weer duidelijk negatieve effecten hebben voor de economie, zoals voor de koopkracht van consumenten.

De winstmarges van bedrijven (exclusief de financiële sector) liggen met gemiddeld 26 procent bijna weer op het niveau van 30 procent voor de crisis.

Daarbij moet worden bedacht dat de bedrijfswinsten voor de crisis werden opgestuwd door de overmatig sterke kredietverlening. Swank herhaalde de opinie van de centrale bank, dat voor een deel van de bedrijven de winsten hoog genoeg zijn om hogere lonen te kunnen betalen, zoals DNB-president Klaas Knot de afgelopen jaren vaker heeft gezegd.

Woningmarkt

Een belangrijke factor in het herstel van de economie is het herstel van de woningmarkt. In sommige delen van het land, met name de grote steden en Amsterdam, "gaat het erg de hoogte in" met de huizenprijzen, zei Swank.

De DNB-econoom twijfelt nog, of die exorbitante prijsstijging in Amsterdam wordt aangedreven doordat mensen zich dieper in de schuld steken, zoals voor de crisis van 2008 het geval was. De zorg bestaat dat er opnieuw een kredietbubbel ontstaat, geholpen door de uitzonderlijk lage stand van de rente.

Hierover zal DNB in februari een rapport publiceren, zei Swank. De globale cijfers wijzen erop dat er meer met eigen geld wordt gekocht en dat de stijging van de hypotheekschuld achterblijft bij de prijsstijging van woningen, maar de gelijktijdige toename van aflossing van bestaande hypotheekschuld kan dit beeld vertekenen, zei de econoom. "Ik ben er nog niet gerust op."

De Nederlandse economie kenmerkt zich door "hollen of stilstaan", wat volgens Swank onder andere komt door de impliciete subsidie op het lenen van geld in het Nederlandse belastingsysteem, waardoor er tegelijk veel wordt gespaard en veel wordt geleend.

Die subsidie op lenen zou volgens de econoom deels kunnen worden aangepakt door de hypotheekrente-aftrek te verhuizen naar Box 3 van het belastingformulier, waar een lager belastingtarief geldt van 30 procent. Hierdoor zou het fiscaal gezien even voordelig worden om geld te lenen als om te sparen. "Die neutraliteit zit er nu nog niet in", aldus de DNB-econoom.

Volgens de DNB-ramingen kan het volgende kabinet in 2018 rekenen op een klein begrotingsoverschot, terwijl de staatsschuld tot ruim onder de grens van 60 procent van het bruto binnenlands product daalt. Swank liet zich niet uit over de mogelijke gevolgen van de aankomende verkiezingen in Nederland voor de economische vooruitzichten.

Een mogelijke toename van wereldwijde importtarieven door protectionistisch beleid, ingezet door de Amerikaanse president Trump, zou wel flinke schade kunnen berokkenen aan de wereldeconomie, en dat zou Nederland dan zeker ook voelen, zei hij. Omdat het nog onzeker is in hoeverre Trump zijn plannen zal weten uit te voeren, houdt DNB er nog geen rekening mee in de ramingen.

Leren beleggen

Live koersen

Wereldtijden

 New York

 London

 Paris

 Tokyo

 Beijing

 Sydney